Norymberga
Z Wikipedii
| Norymberga | |||
|
|||
| Państwo |  Niemcy |
||
| Powierzchnia | 156,38 km² | ||
| Położenie | 49° 27' N 11° 05' E |
||
| Wysokość | 162-312 m n.p.m. | ||
| Ludność (2005) • liczba ludności • gęstość |
500 132 2666 os./km² |
||
| Kod pocztowy | 90001-90491 | ||
| Tablice rejestracyjne | N | ||
| Miasta partnerskie |  Antalya (Turcja)
|
||
|
Położenie na mapie Niemiec
  Norymberga
|
|||
 Galeria zdjęć w Wikimedia Commons |
|||
| Strona internetowa | |||
Norymberga (niem. Nürnberg) – miasto w Niemczech. Gospodarcza i kulturalna stolica Frankonii, drugie co do wielkości miasto w Bawarii. 500 132 mieszkańców (2005). Najbliżej położone duże miasta: Monachium ok. 150 km na południowy wschód, Stuttgart – ok. 156 km na południowy zachód i Frankfurt nad Menem – ok. 186 km na północny zachód. Zburzone podczas II wojny światowej, odbudowane. Jest to teraz jedno z najważniejszych miejsc w Niemczech, wiąże się ono w dużej mierze z ich historią.
Spis treści |
[edytuj] Historia
Pierwsza wzmianka o mieście pojawiła się w 1050 r. jako "nuorenberc" (skalista góra) w dokumencie cesarza Henryka III. Istotną role dla Rzeszy sprawował ówczesny zamek, dzięki któremu rozwinęło się miasto. Szybko otrzymało one liczne przywileje handlowe. Dzięki Wielkiej Karcie Swobód nadanej w 1219 r. przez Fryderyka II miasto stało się wolnym miastem Rzeszy. Ówczesna Norymberga była, wraz z Augsburgiem, jednym z dwóch największych centrów handlowych z Rzymu do północnej Europy, a wraz z Legnicą i Wiedniem jednym z największych miast środkowej Europy na początku czternastego stulecia.
Do 1427 r. Norymberga była rządzona przez burgrabiów, aż do Fryderyka VI, który sprzedał swój urząd "Radzie Miasta".
Rozkwit kulturowy w XV i XVI wieku spowodował, że Norymberga stała się centrum niemieckiego renesansu. W 1525 r. miasto zaakceptowało reformacje. Podczas wojny trzydziestoletniej, w 1632 r., Gustaw II został pokonany w Norymberdze przez Albrechta von Wallensteina.
Miasto podupadło podczas wojny, lecz odzyskało na znaczeniu w XIX wieku, kiedy odrodziło się jako centrum przemysłowe. Na początku XIX wieku stało się również bankrutem. Z polecenia Cesarza w 1806 r. Norymberga, jako Wolne Miasto, została rozwiązana i wstąpiła do Bawarii, na czym niewątpliwie skorzystała. Wszystkie długi zostały spłacone. W 1835 r. została tutaj otwarta pierwsza niemiecka linia kolejowa do pobliskiej miejscowości Fürth.
W XX wieku miasto wpisało się w czarne karty dziejów ludzkości. Po stworzeniu III Rzeszy stało się ważnym ośrodkiem dla nazistów. Wybudowano ogromny kompleks, na którym Adolf Hitler wygłaszał swoje mowy, stały na nim m.in. koloseum oraz plac do lądowania dla sterowców. Część z tych budynków można oglądać do dzisiaj. 2 stycznia 1945 r. średniowieczne centrum miasta zostało zbombardowane przez Brytyjczyków oraz Amerykanów. W wyniku tych nalotów zniszczono ok. 90% starej zabudowy. Do tego czasu Norymberga była jednym z najlepiej zachowanym miast średniowiecza. Po II wojnie światowej odbył się w niej słynny proces norymberski.
[edytuj] Zabytki
Ponad miastem góruje zamek – monumentalny kompleks trzech budowli, składający się z zamku cesarskiego (Kaiserburg) zamku burgrabiego (Burggrafenburg) i zamku miejskiego (Stadtburg). Miasto opasają zachowane częściowo obwarowania, z kilkoma basztami (datowane na XIV-XV w.). Przy rynku staromiejskim (Hauptmarkt) wznosi się renesansowy ratusz z XIV-XVII w. Obok – Schöner Brunnen – późnogotycka studnia w kztałcie wieży – wysoka na 19 m z licznymi figurami m.in. Marii, apostołów i proroków. W pobliżu dwie gotyckie światynie – kościół Św. Sebalda, budowany w latach 1230-1273, z XV-wiecznym nagrobkiem patrona świątyni, licznymi zabytkami rzeźby, wśród nich kilka dzieł Wita Stwosza – m.in. krucyfiks Wickla oraz kościół Najświętszej Marii Panny (Frauenkirche) fundacja Karola IV wznoszony od 1355 do 1361 r., z bogatą dekoracją rzeźbiarsko-architektoniczną oraz figurkami siedmiu elektorów (książąt i arcybiskupów), składających hołd cesarzowi, które pojawiają się każdego dnia w południe na zegarze ponad tzw. balkonem cesarskim. We wnętrzu wiele zabytków gotyckiej rzeźby i malarstwa m.in. Ołtarz Tucherów. Po drugiej stronie rzeki, nieopodal rynku, wznosi się kolejna fundacja cesarska – gotycki kościół Św. Wawrzyńca z XIII-XIV w. z monumentalnym piaskowcowym tabernakulum Adama Kraffta licznymi tryptykami (gł. XV i XVI w.) oraz zespół rzeźb Wita Stwosza – Pozdrownienie Anielskie z 1517 r. Nad rzeką Pegnitz zachował się częściowo gotycki kompleks Szpitala Św. Ducha (XIV-XVI w.) Z dawnej zabudowy gospodarczej zachował się Mauthalle – dawny spichlerz (1498-1502). Z zabudowy mieszczańskiej przetrwały jedynie nieliczne stare domy: dom Dürera (XV w.), Fembohaus (XVI w.), Nassauer Haus (XIII-XV w.), dom Tucherów (XVI w.)
[edytuj] Muzea
W cennej kamienicy patrycjuszowskiej Fembo-Haus z XVI w. mieści się Muzeum Miejskie (Stadtmuseum), nieopodal zamku cesarskiego – Muzeum Narodowe (Germanisches Nationalmuseum) ze zbiorami dzieł m.in. Dürera, Łukaszów i Hansa Cranachów i Stwosza, w samym zamku znajdują się zbiory rzeźby, malarstwa i rzemiosła artystycznego doby średniowiecza. Wzniesiony w konstrukcji szkieletowej piętnastowieczny Dom Dürera prezentuje prace i pamiątki związane z artystą. Dzieła sztuki najnowszej mieści Neue Museum – Staatliches Museum für Kunst und DesignNeue Museum – Staatliches Museum für Kunst und Design (NMN). Muzeum Historii Komunikacji Miejskiej, mieści m.in. najstarsze wagony tramwajowe i wiele pamiątek świadczących o długiej tradycjach norymberskiej komunikacji miejskiej. W Muzeum Transportu (Verkehrsmuseum/DB Museum) można obejrzeć najstarsze wagony i lokomotywy, oraz dawne świadectwa tradycji modelerstwa kolejowego. Uwagę zwraca rozległa makieta miasta z licznymi torowiskami i zabytkowymi modelami parowozów, wagonów itp. Ponadto znajdują się tutaj pamiątki z historii transportu samochodowego i kolejowego. Atrakcją dla dzieci jest Muzeum Zabawek – powstałe na bazie kolekcji Lydii i Paula Bayerów, obecnie zawiera ok. 65 tys. różnego rodzaju obiektów tego typu, np. historyczne lalki, misie, kukiełki, zbiory gier dziecięcych, modelarstwa oraz budownictwa klockowego.
[edytuj] Polityka
[edytuj] Władze miasta
Władze miasta stanowi Rada Miejska oraz Burmistrz. Wybory do Rady Miejskiej odbyly się ostatnio 2 marca 2008 roku.
W skład Rady Miasta wchodzi 70 przedstawicieli następujących partii.
CSU: 32 osoby
SPD: 29 osób
Związek 90/Zieloni: 4 osoby
Partia "Die Freien":(FDP): 2 osoby
Partia "Die Guten": 1 osoba
Republikanie (REP): 1 osoba
BIA: 1 osoba
Burmistrzem miasta od roku 2002 Dr. Ulrich Maly (SPD). W wyborach komunalnych w marcu 2008 został on wybrany w pierwszej turze wyborów na kolejną kadencję. Drugim burmistrzem miasta jest Horst Förther (SPD), odpowiedzialny za referaty "Sport", "Ogród zoologiczny" i "Straz pozarna". Trzecim burmistrzem miasta jest Klemens Gsell (CSU), odpowiedzialny za referat "Srodowisko".
[edytuj] Herb
Zobacz więcej w osobnym artykule: Herb Norymbergi.Znamy dwa herby Norymbergi – tzw. "Wielki Herb" – przedstawiajcym w tarczy na błekitnym tle złotego orła z głową koronowanej kobiety, znany z pieczęci z roku 1220, oraz tzw. "Mały Herb" – tarcza jest podzielona w słup na dwa pola. Po prawej stronie heraldycznej widnieje pół czarnego orła cesarskiego na złotym tle, po lewej stronie po trzy białe i czerwone pasy ustawione na skos (barwy Frankonii). W 1350 "Mały Herb" został udostojniony połową orła cesarskiego.
[edytuj] Sport
Sportową wizytówką miasta jest założony w roku 1900 wielosekcyjny klub 1. FC Nürnberg, znany przede wszystkim z pierwszoligowego klubu piłkarskiego. Drużyna piłkarska rozgrywa mecze na słynnym Frankenstadion, który był miejscem rozgrywek Mundialu 2006 – rozegrano tam 4 mecze grupowe oraz znany z dużej ilości interwencji sędziego mecz pomiędzy reprezentacjami Holandii i Portugalii w ramach 1/8 finału.
[edytuj] Znane osobistości miasta
- Albrecht Dürer – malarz, grafik
- Ludwig Andreas Feuerbach – filozof
- Kaspar Hauser
- Georg Philipp Harsdörffer – poeta
- Adam Kraft – rzeźbiarz
- Antoni Koberger – złotnik, później drukarz i księgarz
- Hans von Kulmbach – malarz
- Max Morlock – piłkarz
- Hans Sachs – poeta, dramaturg
- Hartmann Schedel – kronikarz
- Wit Stwosz – rzeźbiarz, malarz i grafik
- Johann Philipp von Wurzelbauer – astronom
- Johann Pachelbel – kompozytor
- Piotr Visher Starszy – rzeźbiarz, odlewnik i ludwisarz
[edytuj] Zobacz też
- Ustawy norymberskie
- Procesy norymberskie
- Dziewica norymberska
- Rozmowy norymberskie
- Akta norymberskie
- Nürnberg Hauptbahnhof
- Tramwaje w Norymberdze
- Stacje i przystanki kolejowe: Nürnberg-Eibach, Nürnberg-Sandreuth, Nürnberg Gleißhammer, Nürnberg Nordost
[edytuj] Linki zewnętrzne
.svg)
Warning: curl_setopt() [function.curl-setopt]: CURLOPT_FOLLOWLOCATION cannot be activated when in safe_mode or an open_basedir is set in /home/raid/beds/domains/dobrysen.com.pl/public_html/wiki/richFeeds.php on line 59
| ONZ: Izrael najpierw ewakuował Palestyńczyków, a potem ich ostrzelał |
|
Przynajmniej 30 Palestyńczyków zginęło w Strefie Gazy w ostrzale domu, do którego zostali wcześniej ewakuowani przez izraelskich żołnierzy - wynika z raportu ONZ.
|
| "Nie myślałem, że minister się tak prostytuuje" |
|
Posłanka PiS Grażyna Gęsicka, wzywając rząd do odpowiedzialności za niewykorzystanie funduszy unijnych manipuluje opinią publiczną - ocenił w TVN24 poseł PO Janusz Palikot.
|
| Wypadek na drodze Wrocław-Legnica |
|
Jedna osoba została ranna w wyniku wypadku, do którego doszło w piątek wieczorem niedaleko miejscowości Mazurowice (Dolnośląskie). Droga krajowa nr 94 Wrocław - Legnica została całkowicie zablokowana.
|
| Omar Faris: Niech Izrael opuści nasze ziemie |
|
- Niech Izrael opuści nasze ziemie, a gwarantujemy, że ani jedna rakieta nie spadnie na ich ziemie - mówił przewodniczący Palestyńskiej Koalicji na rzecz Prawa do Powrotu Omar Faris, gość CZATerii w INTERIA.PL.
|
| Juszczenko: Konflikt gazowy był zaplanowany |
|
Ukraina pozwoli rosyjskim obserwatorom na wjazd na jej terytorium w celu nadzorowania tranzytu rosyjskiego gazu do Europy - poinformował prezydent Ukrainy Wiktor Juszczenko po spotkaniu z czeskim premierem Mirkiem Topolankiem w Kijowie.
|